Akita inu — czy ta rasa jest dla Ciebie?
Akita inu to jeden z tych psów, przy których słowo „lojalność” nabiera zupełnie innego znaczenia. Historia Hachiko, akity czekającego na swojego właściciela przez 9 lat na stacji Shibuya w Tokio, obiegła świat i uczyniła z tej rasy symbol oddania. Ale zanim sięgniesz po leżącego na kanapie pluszaka z pomnika - przeczytaj to do końca.
Ta rasa nie jest dla każdego. Mówię to bez ogródek.
Akita inu - pies, który nie jest dla każdego
Akita pochodzi z prefektury Akita w północnej Japonii. Rasa liczy co najmniej 3000 lat historii - pierwotnie hodowano ją do polowań na niedźwiedzie i dziki w górskim, surowym terenie. W 1931 roku Japonia nadała akicie status „Tennen Kinenbutsu” - narodowego pomnika przyrody. FCI klasyfikuje ją w grupie 5 (szpice i psy pierwotne), wzorzec nr 255 dla akity japońskiej i nr 344 dla akity amerykańskiej.
Dorosły samiec akity japońskiej waży 32-45 kg przy wzroście 64-70 cm. To duży, silny pies z silną wolą.
Hachiko był wyjątkowy. Jego historia jest prawdziwa i wzruszająca - profesor Hidesaburo Ueno zginął w 1925 roku, a pies wracał na stację Shibuya codziennie przez kolejne 9 lat. Pomnik stoi tam od 1934 roku. Ale Hachiko nie był „miłym psem dla każdego” - był akitą, która związała się z jedną osobą na całe życie. I właśnie to jest sedno tej rasy.
Charakter akity - lojalność z japońskim dystansem
Akita to pies jednego człowieka - albo jednej rodziny, jeśli wychowała się w niej od szczeniaka. Wobec obcych bywa chłodna, nieufna, a czasem demonstracyjnie ich ignoruje. To nie jest wada. To cecha rasy.
Kilka rzeczy, które musisz wiedzieć:
- Lojalność bez kompromisów - akita przywiązuje się głęboko do swojego człowieka i będzie go chronić instynktownie, bez szkolenia ochronnego.
- Niezależność myślenia - akita myśli samodzielnie. Nie jest psem, który ślepo wykonuje polecenia. Jeśli uzna, że coś jest bez sensu - po prostu tego nie zrobi.
- Dominacja wobec psów tej samej płci - to jeden z najważniejszych punktów. Akita ma silny instynkt rywalizacji z psami tej samej płci. Nie jest to kwestia treningu - to behawior głęboko zakorzeniony w rasie.
- Czujność i milczenie - akita rzadko szczeka bez powodu. Kiedy szczeka - warto sprawdzić dlaczego.
- Silna osobowość - nie toleruje szorstkiego traktowania, nie zapomina złego doświadczenia z człowiekiem.
Kasia radzi: Widzę u klientów schemat, który powtarza się regularnie - kupują akitę zafascynowani historią Hachiko, a potem dzwonią po 6 miesiącach z problemem agresji między psami. Akita ma silny instynkt dominacji wobec innych psów tej samej płci i tego nie da się „wytrenować na zero”. Mango - mój shih-tzu - i hipotetyczna akita w jednym domu to przepis na permanentny stres. Przed zakupem akity zawsze pytam: ile masz psów i jakiej płci?
Wymagania akity inu
Fizyczne
Akita nie jest psem hiperaktywnym, ale potrzebuje regularnego, solidnego ruchu. Dwa spacery dziennie po minimum 45-60 minut każdy - to absolutne minimum. Luźny bieg w bezpiecznym terenie kilka razy w tygodniu jest wskazany.
Akita nie nadaje się do biegania przy rowerze w upał - ma gęsty podszerstek i źle toleruje wysokie temperatury. Spacery w lecie planuj na rano i wieczór.
Dom z ogrodem to plus, ale ogrodzenie musi być solidne - minimum 180 cm wysokości, bez możliwości podkopania.
Mentalne
Akita nie potrzebuje noseworku przez 3 godziny dziennie jak border collie. Ale potrzebuje jasnych granic i konsekwentnego właściciela. Bez tego zacznie testować, co jej wolno - i szybko ustali własne zasady.
Trening oparty na pozytywnym wzmocnieniu sprawdza się najlepiej. Akita nie znosi przymusu i powtarzania w kółko tych samych ćwiczeń. Krótkie sesje, wyraźne nagradzanie, zero krzyczenia.
Wczesna socjalizacja - od 8. do 16. tygodnia życia - to nie opcja, to konieczność. Akita niedosocjalizowana jako szczenię może być niebezpieczna jako dorosły pies.
Pielęgnacja i sierść
Akita ma gęstą, dwuwarstwową sierść. Podszerstek jest miękki i gęsty, okrywa twarda. Linieje intensywnie dwa razy w roku - wtedy sierść dosłownie odpada garściami. Przez resztę roku linieje umiarkowanie.
W okresie linienia szczotkowanie codziennie jest niezbędne - szczotka podszerstkowa (np. furminator) i drucianka. Poza linieniem wystarczy 2-3 razy w tygodniu.
Kąpiel co 6-8 tygodni lub kiedy pies jest brudny. Akita jest rasą czystą - sama się pielęgnuje jak kot i rzadko śmierdzi.
Pazury skracaj co 3-4 tygodnie. Zęby szczotkuj 2-3 razy w tygodniu.
Alergicy - akita nie jest rasą dla Was. Intensywne linienie i ilość sierści wyklucza ją z kategorii ras przyjaznych dla alergików.
Zdrowie i typowe choroby akity
Akita jest rasą stosunkowo zdrową przy dobrej linii hodowlanej, ale ma kilka poważnych predyspozycji genetycznych.
Wymagane testy DNA i badania przed zakupem szczeniaka:
- HD (dysplazja stawów biodrowych) - badanie RTG rodziców
- ED (dysplazja stawów łokciowych) - badanie RTG rodziców
- PRA (postępujący zanik siatkówki) - test DNA
- Niedoczynność tarczycy - badanie krwi rodziców
- VKH (zespół Vogta-Koyanagiego-Harady) - autoimmunologiczna choroba oczu i skóry, specyficzna dla rasy akita; objawia się depigmentacją skóry nosa i powiek oraz zapaleniem błony naczyniowej oka
- Pemfigus foliaceus - autoimmunologiczna choroba skóry; charakterystyczna dla akity, objawia się strupami i nadżerkami na nosie i uszach
Miałam konsultację z właścicielem akity, który nie wiedział o teście na PRA przed zakupem. Pies stracił wzrok w wieku 4 lat. Koszt leczenia objawowego i adaptacji otoczenia przekroczył 8000 zł w pierwszym roku po diagnozie - specjalne wyposażenie domu, wizyty u weterynarza okulisty, suplementacja. Hodowca bez dokumentacji badań to nie okazja - to ryzyko, które płacisz przez kolejne lata.
Ważne: ten artykuł ma charakter informacyjny. Każdy niepokojący objaw u Twojego psa skonsultuj z lekarzem weterynarii - tylko weterynarz może postawić diagnozę.
Cena szczeniaka i koszty utrzymania
| Pozycja | Miesięcznie | Pierwszy rok | Kolejne lata |
|---|---|---|---|
| Szczeniak z hodowli FCI | - | 4000-9000 zł | - |
| Karma sucha premium | 250-350 zł | 3000-4200 zł | 3000-4200 zł |
| Weterynarz (wizyty, szczepienia) | ok. 80 zł | 1500-2500 zł | 800-1200 zł |
| Pielęgnacja (groomer, akcesoria) | 50-100 zł | 600-1200 zł | 600-1200 zł |
| Ubezpieczenie psa | 120-180 zł | 1440-2160 zł | 1440-2160 zł |
| Akcesoria startowe (smycz, obroża, legowisko, klatka) | - | 500-1000 zł | 100-200 zł |
| Łącznie (szacunek) | ok. 700-900 zł | 11 000-20 000 zł | 6 000-9 000 zł |
Kwoty są szacunkowe i zależą od miasta, wybranej karmy i stanu zdrowia psa. Ubezpieczenie przy rasie predysponowanej do chorób autoimmunologicznych i dysplazji jest szczególnie uzasadnione.
Czy akita inu jest dla Ciebie?
Odpowiedz uczciwie. Jeśli zaznaczysz „tak” przy co najmniej 6 z 8 punktów - możesz rozważać tę rasę dalej.
- ✓ Mam dom z solidnie ogrodzonym ogrodem lub dostęp do bezpiecznych terenów do biegania
- ✓ Mam doświadczenie z dużymi, dominującymi psami
- ✓ Nie mam w domu innych psów tej samej płci
- ✓ Jestem w stanie poświęcić 1,5-2 godziny dziennie na spacery
- ✓ Akceptuję intensywne linienie dwa razy w roku
- ✓ Stać mnie na 11 000-20 000 zł w pierwszym roku
- ✓ Chcę psa lojalnego, ale niekoniecznie towarzyskiego wobec obcych
- ✓ Jestem gotowy na konsekwentne szkolenie bez użycia siły i przymusu
Jeśli zaznaczyłeś mniej niż 6 - rozważ labradora retriever, golden retrievera albo owczarka australijskiego. Mniej wymagające rasy, równie lojalne, bardziej tolerancyjne.
Jeśli zaznaczyłeś 6 lub więcej - szukaj hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), z dokumentacją badań HD, ED i PRA obu rodziców. Omijaj ogłoszenia bez dokumentacji, bez możliwości wizyty u hodowcy i bez możliwości poznania matki szczeniaka.
Akita to rasa dla kogoś, kto wie czego chce - i kto rozumie, że lojalność tego psa trzeba sobie zasłużyć.